Benelux-burgers in Hongarije (Deel 5)

Absolute aantallen en studie:
Het totale aantal Nederlanders, Belgen en Luxemburgers in Hongarije is niet bekend. Er zijn geen betrouwbare schatting beschikbaar, aangezien het Hongaarse Bureau voor de Statistiek geen onderscheid maakt tussen deze groepen ‘West-Europese buitenlanders’ en tegelijk de meesten van hen ook slechts tijdelijk in Hongarije verblijven. Dus mensen die een aanzienlijke periode in hun vakantiewoning verblijven, soms langer dan een halfjaar, vooral in de zomermaanden, worden niet meegeteld als ze niet geregistreerd staan in de betreffende gemeente. Vooral in Boedapest werken vrij veel burgers uit de Benelux voor internationale bedrijven of organisaties, net als in andere steden in het land. Het totale aantal Luxemburgers bedraagt wellicht nog geen 100 personen, maar het kunnen er ook iets meer zijn. Het aantal Belgen dat er werkzaam is met hun gezin is waarschijnlijk een paar honderd, maar misschien ook 1000. Het aantal Nederlanders is groter, maar ook voor hen is het niet zeker of het er meer of minder dan 1000 zijn.
Volgens enkele grove schattingen van de Nederlandse Ambassade in Boedapest en de honorair consul van Nederland in Pécs1 zou het aantal Nederlanders dat een aanmerkelijk deel van het jaar in Hongarije doorbrengt ongeveer 5000 zijn. Dit zou dan inclusief expats2, permanente bewoners en mensen die er een vakantiehuis zijn, inclusief hun gezinsleden. Dit aantal is gebaseerd op het totale aantal contacten van de Ambassade, (elektronische) adressenbestanden, ontmoetingen enzovoort. Toegegeven wordt dat dit aantal ook heel goed lager of hoger kan zijn, omdat harde gegevens ontbreken.

Dit artikel gebruikt een andere bron voor het berekenen van het totaal aantal migranten uit de Benelux. Ten eerste heeft de auteur, die vanwege zijn werkzaamheden op de onroerendgoedmarkt, alsmede als Nederlander die werkzaam is op een Hongaars onderzoeksinstituut, informatie verzameld via zijn eigen netwerk aan vrienden, kennissen en contacten, alsmede kennissen van deze groepen mensen. Maar de studie is vooral mede gebaseerd op een andere bruikbare bron.3 Op vrijwillige basis kunnen Nederlandstaligen in Hongarije zich aanmelden bij een databank op internet. Hier kunnen mensen zich met hun voornamen of anoniem registreren op een kaart met stipjes die alle Nederlanders, Vlamingen en Hongaren die Nederlands spreken vertegenwoordigen.4 De kaart maakt geen onderscheid tussen Nederlandse en Belgische staatsburgers; het totaal aantal Hongaren dat Nederlands spreekt en dat niet de Nederlandse of Belgische nationaliteit heeft op de kaart zal klein zijn, aangezien de Nederlandse taal maar door weinig Hongaren beheerst wordt. Daarnaast verkrijgen de databank en de auteur van dit artikel ook informatie langs andere wegen, via experts, mensen met veel contacten, alsmede uit andere bronnen, zoals telefoonboeken, gemeentelijke en kadastrale registraties, fora op internet, enzovoort. De databank bevat namen van mensen zichzelf beschouwen als zijnde verbonden met en af en toe verblijvende in Hongarije en die er een huis bezitten of er een huren voor langere tijd; het bevat echter geen mensen die er slechts ieder jaar op vakantie komen, maar er geen huis of ander verblijfsobject te bezitten. Daarentegen bevat het wel gegevens van sommigen die er onroerend goed hebben puur uit oogpunt van investering - hetzij een huis of een grondstuk - en die er zelden of nooit komen. Daarnaast bevat het bestand natuurlijk ook mensen die wel permanent of semi-permanent in Hongarije wonen of er enkele malen per jaar op vakantie komen in hun eigen huis. Mensen die meerdere huizen of grondstukken bezitten in verschillende plaatsen kunnen soms dubbel geteld zijn. Het geeft daarom slechts een indicatie van het totale aantal gezinnen, niet van het totale aantal personen, omdat families als een geteld worden per object.

Het totale aantal mensen in de databank zegt daarom niet zoveel. Maar aangezien het om een vrij groot aantal gaat en er geen redenen zijn om aan te nemen dat in de ene regio verhoudingsgewijs meer mensen zich registreren dan in de andere, mag verwacht worden dat het totale bestand toch een aardig beeld geeft over de spreiding over de verschillende streken van de mensen. Het project is gestart in het najaar van 2006 en is vandaag de dag vrij bekend onder Nederlanders en Belgen, mede vanwege het feit dat het gelinkt is naar diverse populaire webfora en en het langs diverse kanalen gepromoot wordt en aangeraden wordt om je, anoniem of met naam, aan te melden. Vooral onder ‘expats’ die tijdelijk in het land werken en vooral in Boedapest en omgeving wonen echter is de kaart wellicht minder bekend, aangezien zij hun eigen netwerken en fora en kennissenkring hebben en om deze reden wellicht ook ondervertegenwoordigd zijn op de kaart, zoals later zullen zien.

De kaart geeft al met al dus vooral een indicatie van de spreiding van de Nederlandstalige gemeenschap in Hongarije,hetgeen uitnodigt tot een interessante analyse. Tegelijk kan het ook een indicatie zijn voor hun totale aantal. In october 2008 waren er 655 families geregistreerd in de databank. Het aantal Nederlandstalige Hongaren zal hooguit een paar dozijn zijn. Wanneer ook de dubbeltellingen worden afgetrokken, komt het totale aantal uit op tussen de 500 en 550 families. Aangezien er relatief veel gezinnen met kinderen bijzitten, levert dit een totaal op van tussen de 1500-2000 mensen. Zoals eerder betoogd is van deze groep ongeveer 70% Nederlands, dus ongeveer 1000-1400 mensen, terwijl er dan nog 400-400 Vlamingen zouden zijn.
Het is dan nog steeds lastig om aan te geven hoeveel Nederlandstaligen in Hongarije verblijven, maar als we ervan uitgaan dat de databank ongeveer de helft of 40% van alle mensen omvat, dan zou het aantal van 5000 vrij aardig kunnen kloppen, maar dan inclusief de Belgen en paar Luxemburgers, in plaats van alleen maar Nederlanders. In tegenstelling tot de officiële tellingen van minderheden in Hongarije gaat het hierbij dan dus niet alleen om permanente bewoners, maar ook mensen die nu en dan in Hongarije verblijven.
Dit totale aantal zou genoeg zijn om een klein Hongaars stadje mee te vullen, maar zoals we zullen zien woont men verspreid over het land, hetgeen heeft geleid tot de situatie dat in bepaalde delen van het land in bijna ieder dorp wel minimaal een familie uit de Benelux kan worden aangetroffen en in sommige zelfs wel ruim een dozijn.


Volgende week deel 6, Ruimtelijke spreiding in Hongarije.